กระดาษทรายเบอร์ไหนใช้ทำอะไร — คู่มือเลือกเบอร์ฉบับช่างใช้จริง

คำถามที่เราถูกถามบ่อยที่สุดในรอบ 35 ปีที่ขายวัสดุขัดให้โรงงานและอู่ทั่วประเทศ ไม่ใช่เรื่องราคา แต่คือ "งานแบบนี้ต้องใช้เบอร์อะไร" — และความเสียหายที่เราเห็นบ่อยที่สุด ก็มาจากการเลือกเบอร์ผิดแค่ขั้นเดียวเหมือนกัน

ใช้เบอร์หยาบเกินไป รอยขัดลึกจนสีจริงกลบไม่มิด ต้องย้อนกลับไปโป้วใหม่ทั้งชิ้น ใช้เบอร์ละเอียดเกินไป ผิวลื่นจนสีเกาะไม่อยู่ ลอกร่อนภายในไม่กี่เดือน ทั้งสองแบบจบที่คำเดียวกัน: ทำใหม่ เสียทั้งของ เสียทั้งค่าแรง เสียทั้งเวลา

บทความนี้คือคำตอบที่เราใช้ตอบลูกค้าหน้าร้านจริง ๆ ครบทั้งงานสีรถยนต์ งานไม้ และงานเหล็ก อ่านจบเลือกเบอร์เองได้เลยไม่ต้องเดา

เบอร์กระดาษทรายคืออะไร — ตัวเลขยิ่งมาก ยิ่งละเอียด

ตัวเลขบนหลังแผ่นกระดาษทราย เช่น No.80, No.400, P1000 คือความหยาบของเม็ดทราย ตัวเลขมาจากจำนวนช่องตะแกรงต่อพื้นที่ที่ใช้ร่อนเม็ดทราย — เบอร์ 40 เม็ดใหญ่เท่าเม็ดน้ำตาลทราย กัดเนื้องานเร็วแต่ทิ้งรอยลึก เบอร์ 1500 เม็ดละเอียดจนมองแทบไม่เห็น กัดช้าแต่ผิวเนียนพร้อมขัดเงา

หลักที่ต้องจำมีข้อเดียว: กระดาษทรายเบอร์หยาบมีหน้าที่ "กัดงาน" เบอร์ละเอียดมีหน้าที่ "ลบรอยของเบอร์ก่อนหน้า" ทุกขั้นตอนของงานขัดคือการไล่ลบรอยทีละขั้นจนผิวพร้อมสำหรับขั้นตอนถัดไป ไม่มีเบอร์ไหน "ดีที่สุด" มีแต่เบอร์ที่ "ถูกขั้น" กับ "ผิดขั้น"

ตารางเบอร์สำหรับงานสีรถยนต์ — ไล่ตามขั้นตอนจริง

งานซ่อมสีรถคือสายงานที่ใช้เบอร์กระดาษทรายหลากหลายที่สุด เพราะต้องไล่ตั้งแต่ลอกสีเก่าจนถึงผิวเงาเหมือนออกจากโชว์รูม เราแยกตามขั้นตอนจริงที่อู่ใช้ให้ดังนี้

• •No.40–80 — ลอกสีเก่า ลบสนิม ลบรอยชนหนัก ๆ: ใช้แบบขัดแห้งกับเครื่องขัด (Tiercel DW เบอร์ 40 คืองานนี้โดยตรง)
• •No.120–220 — ขัดแต่งสีโป้ว: เริ่มจาก 120 ปรับรูปทรง แล้วจบด้วย 220 ลบรอยก่อนพ่นรองพื้น
• •No.320–400 — ขัดรองพื้น (Primer) รอบแรก: ให้ผิวเรียบและ "ด้าน" พอที่สีจริงจะเกาะ
• •No.500–600 — ขัดน้ำก่อนพ่นสีจริง: ขั้นที่ตัดสินว่าผิวสีจะเนียนหรือเป็นคลื่น
• •No.800–1200 — เก็บตำหนิหลังพ่นสี เช่น เม็ดฝุ่น สีไหลเล็กน้อย
• •No.1500–2000 — ขัดน้ำครั้งสุดท้ายก่อนเข้ากระบวนการขัดเงา (compound + ลูกผ้า)

สังเกตว่าตั้งแต่เบอร์ 500 ขึ้นไปเราแนะนำเป็น "ขัดน้ำ" ทั้งหมด เพราะน้ำช่วยพาเศษสีออกจากร่องเม็ดทราย ผิวที่ได้เนียนกว่าและกระดาษทรายอายุยืนกว่ากันชัดเจน กระดาษทรายขัดน้ำ Tiercel CW มีครบทุกเบอร์ตั้งแต่ 80 ถึง 1500 ในไลน์เดียว อู่ส่วนใหญ่จึงสต็อกไลน์เดียวจบ

ตารางเบอร์สำหรับงานไม้และเฟอร์นิเจอร์

งานไม้ต่างจากงานสีรถตรงที่ "ทิศทางขัด" สำคัญพอ ๆ กับเบอร์ — ขัดขวางเสี้ยนเมื่อไหร่ รอยจะโชว์ทันทีที่ลงสีย้อม ต่อให้ใช้เบอร์ละเอียดแค่ไหนก็ช่วยไม่ได้ ดังนั้นทุกเบอร์ในตารางนี้ ให้ขัดตามแนวเสี้ยนเสมอ

• •No.80–100 — ปรับระดับไม้ดิบ ลบรอยเลื่อย รอยกบ
• •No.120–150 — เก็บผิวรอบแรก เตรียมพร้อมสำหรับรองพื้น
• •No.180–240 — ขัดก่อนลงสีย้อมหรือรองพื้น: จุดที่เสี้ยนต้องเรียบสนิท
• •No.320–400 — ขัดคั่นระหว่างชั้นเคลือบ (แลกเกอร์/PU) ลบเม็ดฝุ่นและขนไม้ที่ตั้งขึ้น
• •No.500–600 — เก็บผิวชั้นเคลือบสุดท้ายให้เนียนมือ

ปัญหาอันดับหนึ่งของโรงงานเฟอร์นิเจอร์คือกระดาษทรายอุดตันจากฝุ่นไม้และยางไม้ ทำให้ต้องเปลี่ยนแผ่นบ่อยจนต้นทุนบาน จุดนี้แหละที่กระดาษทรายเกรดโรงงานอย่าง Tiercel ต่างจากของถูกทั่วไป — ร่องเม็ดทรายออกแบบให้คายฝุ่น ใช้ได้นานกว่าหลายเท่าตัว ราคาต่อแผ่นแพงกว่านิดเดียวแต่ต้นทุนต่อชิ้นงานถูกกว่า

ตารางเบอร์สำหรับงานเหล็กและโลหะ

• •No.36–60 — ลบตะเข็บเชื่อม ลบครีบ ลอกสนิมหนัก (นิยมใช้ผ้าทราย/สายพานขัดเพราะทนแรงกดกว่า)
• •No.80–120 — ปรับผิวหลังลบตะเข็บ เตรียมพ่นสีกันสนิม
• •No.150–240 — ขัดก่อนพ่นสีจริงหรือชุบเคลือบ
• •No.320 ขึ้นไป — งานสแตนเลสหรือโลหะที่ต้องการผิวเงา ไล่เบอร์เหมือนงานสีรถ

ข้อควรระวังของงานโลหะคือความร้อน — ขัดแห้งต่อเนื่องนาน ๆ ผิวเหล็กจะร้อนจนสีน้ำเงิน (เหล็กเสียคุณสมบัติเฉพาะจุด) และกาวของกระดาษทรายเกรดต่ำจะละลายจนเม็ดทรายหลุดร่วง ถ้างานหนักจริงให้ใช้ผ้าทราย (Cloth Backing) ที่ทนความร้อนกว่า

3 ความผิดพลาดที่เจอบ่อยที่สุด

• •กระโดดข้ามเบอร์เพื่อประหยัดเวลา — สุดท้ายเสียเวลาคูณสองเพราะรอยเบอร์หยาบโผล่ตอนจบงาน
• •ใช้แผ่นเดียวจนเม็ดทรายหมดคม — กระดาษทรายหมดคมไม่ได้ "ขัดช้าลง" แต่มัน "ถูผิวจนไหม้" สังเกตจากผิวงานที่เริ่มมันแทนที่จะด้าน ให้เปลี่ยนแผ่นทันที
• •ซื้อเบอร์เดียวใช้ทุกงาน — เบอร์ 240 ที่หลายคนคิดว่า "กลาง ๆ ใช้ได้หมด" จริง ๆ หยาบเกินไปสำหรับก่อนพ่นสี และละเอียดเกินไปสำหรับขัดโป้ว ผลคือเสียทั้งสองงาน

สรุป: เลือกเบอร์จากขั้นตอน ไม่ใช่จากความรู้สึก

ก่อนหยิบกระดาษทราย ให้ถามตัวเอง 2 ข้อ: ตอนนี้ผิวงานอยู่ขั้นไหน และขั้นถัดไปคืออะไร — คำตอบของ 2 ข้อนี้จะบอกเบอร์ให้เองจากตารางข้างบน ถ้าลังเลระหว่าง 2 เบอร์ ให้เลือกเบอร์ละเอียดกว่าเสมอ เพราะขัดเพิ่มได้ แต่รอยลึกเกินไปต้องย้อนกลับไปเริ่มใหม่

และถ้างานของคุณเฉพาะทางกว่านั้น — วัสดุแปลก เครื่องขัดเฉพาะ หรือปริมาณงานระดับโรงงาน — ทัก LINE มาคุยกับเราได้เลย เราตอบคำถามแบบนี้มา 35 ปี ยินดีช่วยเลือกให้ฟรี พร้อมส่งตัวอย่างไปให้ลองกับงานจริงก่อนตัดสินใจซื้อ